Κυριακή 9 Αυγούστου 2026

Η Οδύσσεια του Νόλαν


Μόλις γύρισα από το σινεμά όπου είδα την Οδύσσεια του Νόλαν. Ως ταινία πολύ καλή κρατά τον θεατή καθηλωμένο. Δεν παρέλειψε τέρατα όπως τον κύκλωπα Πολύφημο ή την Σκύλλα, ούτε παρέλειψε την αντιπολεμική φιλοσοφία και τα βασικά πολιτισμικά στοιχεία της φιλοξενίας του Δία και του νόστου που είναι κι ο βασικός συνεκτικός ιστός του έπους.

Παρατηρήσεις που δεν μπορώ να τις αποφύγω:
Α.-
Δεν χρειαζόταν μια άσχημη μαύρη ηθοποιός στον ρόλο της ωραίας Ελένης παρά μόνο για να γίνει ο σχετικός ντόρος. Κι ενώ η επιλογή της ωραίας Ελένης μού φάνηκε κάκιστη κι αψυχολόγητη, η εμφάνιση του Αγαμέμνονα ως Νταρθ Βέιντερ μού φάνηκε πολύ πετυχημένη. Με ένα κράνος ο Νόλαν μάς έδειξε ότι πάντα θα συνδέονται η εξουσία με το απόλυτο κακό.
Ο Δούρειος ίππος πολύ καλός και η σκηνή του φόνου των μνηστήρων πάρα πολύ καλογυρισμένη.
Στην Νέκυα δεν πάει κάτω ο Οδυσσέας, έρχονται πάνω οι νεκροί.
Παραλείπονται παντελώς ο Αλκίνοος με την Ναυσικά και το νησί των Φαιάκων, το μέρος όπου (στο ομηρικό έπος) γίνεται όλη η αναδρομή στα γεγονότα. Ο Νόλαν αντί για την χώρα των Φαιάκων κάνει την αναδρομική αφήγηση στο νησί της Καλυψώς. Παραλείπεται κι ο Αίολος αλλά δεν γίνεται αντιληπτό.
Β.-
Γίνεται πολλές φορές αναφορά στον επερχόμενο κίνδυνο καταστροφής από τους "λαούς της θάλασσας" και μια φορά αναφορά στο τέλος της "εποχής του χαλκού" δηλαδή σε γεγονότα που έχουν επιβεβαιωθεί ιστορικά αλλά δεν υπάρχουν στον Όμηρο.
Γ.-
Στο τέλος του έργου, ενώ ο Όμηρος βάζει την Αθήνα να σταματάει την βεντέτα (από πλευράς συγγενών των μνηστήρων) ο Νόλαν προτιμά την αυτοεξορία Οδυσσέα και Πηνελόπης.
Μια ουσιαστική σκηνή της ομηρικής Οδύσσειας χάνεται. Είναι εκεί που ο Οδυσσέας λέει στον Πολύφημο ότι είναι ο "κανένας" και -μετά την διαφυγή- τού αποκαλύπτει ότι είναι ο Οδυσσέας. Προκειμένου να κερδίσει την "αναγνώριση" εκτίθεται στην οργή του Ποσειδώνα που μαθαίνει έτσι ποιος τύφλωσε τον γιο του και τον κυνηγά ανελέητα. Αυτό δεν παίζει στο έργο.
Δ.-
Πέρα από τις λεπτομέρειες τώρα, το έργο είναι ένα έπος από μόνο του. Μετά από έργα όπως το Ιντερστέλαρ και το Ινσέπσιον δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, Νόλαν είναι αυτός. Θα προτιμούσα να το έχει γυρίσει ο Ρίντλεϊ Σκοτ όμως κι αυτό το έργο είναι μνημειώδες.
Άξιζε να το δω.