Το ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΙΟ και η αξιοποίησή του

Στον χώρο των Λιπασμάτων υπάρχει ως γνωστόν το ΘΕΜΙΣΤΟΚΛΕΙΟ το μνημείο που φτιάχτηκε για να μεταφερθούν εκεί τα οστά του Θεμιστοκλή που είχε πεθάνει στην Μαγνησία της Μικράς Ασίας. Από τα αρχαία χρόνια εκεί, στον χώρο που τον εικοστό αιώνα φτιάχτηκε το εργοστάσιο, προσδιόριζαν τον χώρο του Θεμιστόκλειου κι εκεί υπάρχει ακόμα το μνημείο που πρέπει να ανασκαφεί για να βρεθούν ενδεχομένως κι άλλα στοιχεία του εκτός από τα εμφανή.

Να σημειώσω εδώ ότι μια λανθασμένη μετάφραση ενός χωρίου του Διόδωρου του Σικελιώτη από Γερμανούς περιηγητές υπήρξε η αφορμή ώστε κάποιοι να θεωρήσουν ότι το ταφικό μνημείο του Θεμιστοκλή βρίσκεται απέναντι, στην θέση Ξυλοφάναρο στην Ακτή Αλκίμου, όμως ο Ιάκωβος Δραγάτσης δεν άφησε την παραμικρή αμφιβολία για την ορθή τοποθεσία του μνημείου.

Ασχέτως αυτού, είτε ως Θεμιστόκλειο, είτε ως "κάποιο" μνημείο, ο χώρος αυτός πρέπει να τύχει του ενδιαφέροντός μας. Κι ο Δήμος, ως επισπεύδων, έχει ήδη αρχίσει κάποιες επαφές για να προχωρήσει το ζήτημα.

Παραθέτω ένα προτεινόμενο σχέδιο δράσεων που πρέπει να γίνουν εκεί, όπως τις κατέγραψε ο μελετητής κ. Κοσμάς Σκαρής, αρχιτέκτων μηχανικός ΕΜΠ που θεωρεί ότι η λεπτομερής τεκμηρίωση των διατηρούμενων λίθων του μνημείου θα συμβάλλει στην κατανόηση της αρχιτεκτονικής του ως απαραίτητο στοιχείο της αρχαιολογικής έρευνας.

1. Καθαρισμός του μνημείου από εξειδικευμένο συνεργείο, παρουσία αρχαιολόγου.

2. Αρχιτεκτονική αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του μνημείου αμέσως μετά τον καθαρισμό.

3. Ορισμός περιοχής μελέτης σε απόσταση έως 50μ από το κέντρο του μνημείου με διατήρηση της υφιστάμενης επιφάνειας κίνησης πεζών στο παραλιακό μέτωπο. Η χερσαία επιφάνεια εντός του κύκλου των 50μ θα πρέπει να χαρακτηριστεί στο σύνολό της ως κοινόχρηστη.

4. Διενέργεια ανασκαφής στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο του μνημείου που θα περιλαμβάνει την καθαίρεση των υφιστάμενων διαμορφώσεων από σκυρόδεμα και την προσεκτική αποδόμηση του κυκλικού αναλήμματος που το περιβάλλει με διαλογή και μελέτη των λίθων για την πιθανότητα να προέρχονται από το μνημείο.

5. Ταυτόχρονα με την ανασκαφή θα γίνονται εργασίες τεκμηρίωσης των ευρημάτων (φωτογραφίες και σχέδια) και εργασίες προστασίας τυχόν ευρημάτων και εξασφάλισης της απορροής ή αποστράγγισης των ομβρίων ή υδάτων από χειμέριο κυματισμό.

6. Όταν το έργο της ανασκαφής στο πεδίο θα έχει ολοκληρωθεί θα εκπονηθούν αρχιτεκτονική μελέτη αποκατάστασης και ανάδειξης του μνημείου και του περιβάλλοντος χώρου, στατική μελέτη, μελέτη συντήρησης, μελέτη φωτισμού, μελέτη δικτύων, φυτοτεχνική μελέτη, προϋπολογισμός και χρονοδιάγραμμα. Προτείνεται οι προτάσεις να υποβληθούν για έγκριση στα αρμόδια όργανα αφού λάβουν τη σύμφωνη γνώμη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων και του Δήμου Κερατσινίου - Δραπετσώνας.

7. Εκτέλεση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου από εξειδικευμένο συνεργείο.

8. Εκτέλεση των εργασιών διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου τμηματικά, ώστε να μην υπάρξει διακοπή της κίνησης των πεζών γύρω από το μνημείο σε όλη τη διάρκεια του έργου.

Για την πραγματοποίηση όλων αυτών επισπεύδων είναι ο Δήμος μας κι άμεσα εμπλεκόμενοι η Αρχαιολογική Υπηρεσία κι η Περιφέρεια που θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει μελέτες.