Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου 2026

Η ομορφιά που μάς έκλεψαν!


ΟΜΟΡΦΗ ΠΟΛΗ

Στα μέσα του 19ου αιώνα ο Πειραιάς είχε τρεις θαυμάσιους περιπάτους αναψυχής κι ο ένας εξ αυτών ήταν …η Δραπετσώνα! Ήταν χώρος όχι μόνο για περίπατο και για εξοχικά πικνικ αλλά και για καλοκαιρινά μπάνια.
Σε αυτή την έξοχη παραλία γύρω στο 1890 φτιάχτηκαν ξύλινα μπάνια, στο λιμανάκι της Κρεμμυδαρούς. Ο σχετικά υπερυψωμένος λοφώδης τόπος ονομαζόταν Τραπεζών εξ ού και το σημερινό όνομα Δραπετσώνα. Ήταν η περιοχή όπου στην αρχαιότητα υπήρχε η Ηετιώνεια Πύλη των Μακρών Τειχών και το θεραπευτήριο Αφροδίσιο κι εκτεινόταν ως τον λιμένα των Φωρών (σημερινός όρμος Δραπετσώνας) μετά από τον οποίο άρχιζε η περιοχή του Κερατσινίου (ο αρχαίος δήμος Θυμοιτάδων). Στο λόφο αυτό υπήρχαν παντού πλάκες (τράπεζες) και τύμβοι που έδωσαν και το όνομα Τραπεζών στην περιοχή. Τον 19ο αιώνα ήταν ένας ειδυλλιακός τόπος αναψυχής του Πειραιά.
Η ρομαντική εποχή κράτησε έναν αιώνα περίπου και μετά άρχισε η αντίστροφη μέτρηση. Το 1863 εγκαταστάθηκε το Λοιμοκαθαρτήριο, ένα συγκρότημα παραγκών που έμοιαζε με φυλακή για χολεριασμένους. Αυτή ήταν η πρώτη ιστορικά υποβάθμιση της Δραπετσώνας. Στην συνέχεια εκεί έγιναν οι δεξαμενές και το μηχανουργείο Βασιλειάδη καθώς και το πορνείο των Βούρλων. Στις αρχές του 20ου αιώνα η περιοχή μετατράπηκε σε βιομηχανική ζώνη. Τα Λιπάσματα το 1909, το Βυρσοδεψείο το 1910, το Τσιμεντάδικο το 1913 και το Γυψάδικο το 1920 αλλά και τα Πετρέλαια και οι άλλες μικρότερες βιοτεχνίες; ολοκλήρωσαν την υποβάθμιση.
Όπως όμως οι καιροί έχουν γυρίσματα, έτσι και με την Δραπετσώνα. Το Τσιμεντάδικο κατά 90% έφυγε το 1982 και τα Λιπάσματα έκλεισαν το 1999 ενώ σχέδια ανάπλασης εμφανίζονται από τα τέλη του 20ου αιώνα και συνεχίζονται στον 21ο. Μόνες παραφωνίες προς το παρόν η Όιλ Ουάν, η ΑΓΕΤ και η Ψυττάλεια που δεν μπορούν να αναστρέψουν, μόνο να καθυστερήσουν μπορούν, την πλήρη αναμόρφωση του αστικού τοπίου και την ανάκτηση των ακτών. Στην ανατολική ακτή, στην Ηετιώνεια, ολοκληρώνεται αυτή η ανάκτηση ενώ στην δυτική ακτή, στην περιοχή του μνημείου Θεμιστοκλή όπου κάποτε κυριαρχούσαν τα Λιπάσματα, η ακτή είναι σε καθημερινή χρήση εκατοντάδων χιλιάδων επισκέψεων από τους κατοίκους της Δραπετσώνας και του Κερατσινίου αλλά και την ευρύτερη περιοχή.
Να ξέρουμε λοιπόν όταν αγωνιζόμαστε για ένα καλύτερο μέλλον ότι η Δραπετσώνα κάποτε ήταν ένας υπέροχος τόπος αναψυχής. Αυτό μάς το στέρησαν για εκατό περίπου χρόνια και τώρα παλεύουμε να πετύχουμε την επαναφορά τη ομορφιάς που μάς έκλεψαν.
[Στον χάρτη η εικόνα της Δραπετσώνας στις αρχές του 20ου αιώνα.]