Δυσκολίες παντού αλλά ... δεν είμαστε και προς θάνατο!

Κατάσταση πολιορκίας θυμίζει και πάλι η χώρα. Από τη μια έχουμε τους δανειστές που , με τους εκπροσώπους τους, ζητούν περικοπές στην ίδια λογική που μας έφερε ως εδώ. Μείωση συντάξεων θα φέρει νέα πτώση στην εσωτερική αγορά αλλά αυτό θεωρείται και πάλι δευτερεύον για το ΔΝΤ ενώ πρωτεύον ζήτημα θεωρείται η τόνωση της ανταγωνιστικότητας με την απαλλαγή των επιχειρήσεων από το ελάχιστο 1% για το ασφαλιστικό. Ζητούν κι άλλα δημοσιονομικά μέτρα με προβλέψεις για -0,5% που θα πέσουν έξω όπως έπεσαν οι μόλις προ τριμήνου για ύφεση 2-2,5% ενώ φτάσαμε σε οριακή ανάπτυξη. Φυσικά, όταν τα πράγματα δεν θα πάνε καλά, το ΔΝΤ θα είναι έτοιμο να παραδεχτεί με γενναιότητα ότι έκανε και πάλι λάθος. Και, φυσικά, θα είναι και πάλι αργά.

Αναρωτιέμαι τι μπορεί να κάνει η κυβέρνηση χωρίς κανένα όπλο πια αφού η απειλή εξόδου από το ευρώ δεν απευθύνεται από εμάς προς τους εταίρους αλλά από εκείνους προς εμάς. Ούτε για κούρεμα των ομολόγων της ΕΚΤ μπορούμε πια να μιλάμε (ίσως να μην μπορούσαμε και ποτέ). Επομένως, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να μην συμφωνούμε με τις υποδείξεις τους κάνοντας καθυστέρηση, όμως η καθυστέρηση είναι ακριβώς ό,τι δεν μας συμφέρει καθώς θα μας βυθίσει σε νέα ύφεση ενώ το σχέδιο ανάκαμψης απαιτεί ένα, έστω και πολύ μικρό, ποσοστό ανάπτυξης. Σε κλοιό λοιπόν και πάλι, ίσως χωρίς διέξοδο αυτή τη φορά. Εκτός κι αν βρει ανέλπιστη βοήθεια από την Μέρκελ που πιέζεται πανταχόθεν και είναι η μόνη που θα μπορούσε να βάλει ένα μικρό έστω στοπ στον Σόιμπλε και στο ΔΝΤ που μεθοδεύουν την καθυστέρηση. Μόνη βοήθεια στην κυβέρνηση οι διαδηλωτές που με το πλήθος και τον παλμό τους στέλνουν μήνυμα στο ΔΝΤ και στην ΕΕ. Είναι φανερό πλέον στους δανειστές ότι αν δεν υποχωρήσουν κάπως σε αυτά που ζητά το ΔΝΤ τότε είναι πιθανό να χαθεί και το τελευταίο τους στήριγμα στη χώρα που, αντικειμενικά, είναι η σημερινή κυβέρνηση. Χωρίς Σύριζα στο τιμόνι της χώρας κάθε σκέψη για ουσιαστική μεταρρύθμιση θα είναι μάταιη ενώ οι φούσκες-μεταρρυθμίσεις (μόνο κατ' όνομα) θα επανέλθουν στο προσκήνιο πηγαίνοντας την χώρα ακόμα πιο πίσω.

Όλα αυτά, βεβαίως, συμβαίνουν στην καθημερινή διαχείριση που δεν είναι το κύριο πρόβλημα της χώρας. Μιας χώρας που ούτε προ της καταστροφής βρίσκεται αλλά ούτε και προ της ανάπτυξης. Δεν μπόρεί σήμερα κανείς να προβάλει ούτε ένα Succes Story ούτε όμως κι ένα Catastrophe Story στα σοβαρά όσο κι αν κάποιοι σε κυβέρνηση κι αντιπολίτευση θα ήθελαν να προωθήσουν το ένα ή το άλλο αφήγημα. 
Η ανάπτυξη θέλει χρηματοδότηση και το χρήμα το έχουν οι Ευρωπαίοι. Αυτό έγινε ξεκάθαρο προ εξαμήνου περίπου. Ο δρόμος που λέει να προχωρήσουμε με δικό μας χρήμα (δραχμή) αποδεικνύεται δύσβατος καθώς -πλην ελαχίστων ιδεολογικά "ταγμένων"- κανείς δεν είναι διατεθειμένος να περάσει το μαρτύριο της μεταβατικής περιόδου. Ο δρόμος που λέει να προχωρήσουμε όπως μας διατάζουν, είναι ο μοναδικός ρεαλιστικός που έχει απομείνει αλλά είναι ταυτόχρονα γεμάτος με παγίδες κι αδιέξοδα. Τον έχουμε πάρει και βαδίζουμε και θα μετράμε τις απώλειές μας μέχρις ότου οι Ευρωπαίοι μας βγάλουν από το τούνελ όπου μας έβαλαν και μας κρατούν όσο δεν συμμορφωνόμαστε. Θα αργήσει ο καιρός που οι "κακοί" της Ευρώπης θα συμβιβαστούν με την ιδέα ότι η Ελλάδα θα κυβερνηθεί από μια αριστερή κυβέρνηση και μέχρι να το αποδεχτούν θα μας πιέζουν προσπαθώντας να την ανατρέψουν. Στο μεταξύ διαμορφώνονται κάποιοι καλύτεροι συσχετισμοί στην Ευρώπη σιγά-σιγά αλλά δυστυχώς αυτό συμβαίνει πολύ αργά.

Τα σημαντικά ζητήματα της χώρας δεν μπορούμε να τα θίξουμε:
-Δεν μπορούμε να αλλάξουμε την νοοτροπία μας παρά μόνο μετά από μια δυο γενιές τουλάχιστον.
-Δεν μπορούμε να οριστικοποιήσουμε την νεοελληνική μας ταυτότητα παρά μόνο μετά την πάροδο αρκετού ακόμα χρόνου και σε συνδυασμό με οικουμενικές διακρίσεις που μας λείπουν.
-Δεν μπορούμε να εκμεταλλευτούμε επαρκώς το φορτίο της ιστορίας, ούτε της μεσαιωνικής ούτε της αρχαίας, όσο γέρνουμε ταυτόχρονα (και επομένως σχιζοφρενικά) προς μια αρχαιότητα και μια ορθοδοξία που είναι διαμετρικά αντίθετες κοσμοθεωρήσεις. 

-Δεν έχουμε τίποτε να δώσουμε στον κόσμο που δεν θα καταλάβει καν την απουσία μας αν αίφνης εξαφανιστούμε από προσώπου γης.

Μια και τα σπουδαία, λοιπόν, μας διαφεύγουν θα ξαναγυρνάμε συνεχώς στα μικρά της καθημερινότητας, τις συντάξεις που χάνονται, τους φόρους που αυξάνουν, τις διακοπές που λιγοστεύουν, τα όνειρα που γίνονται εφιάλτες και τις προσδοκίες που συνεχώς χαμηλώνουν. Εντάξει, δεν είμαστε και προς θάνατο, ούτε πιστεύω ότι "αυτός ο κατήφορος δεν έχει πάτο" αλλά τα πράγματα είναι αληθινά αρκετά δύσκολα. 

Χτες το βράδυ πήγα στο λιμάνι στην έξοδο Ε1 όπου ήρθε ένα φορτίο με πρόσφυγες από τα νησιά. Είδα τους εθελοντές να εργάζονται με μια διάθεση προσφοράς που μου φάνηκε εξωπραγματική. Νέα παιδιά, όχι μόνο Έλληνες αλλά και Άγγλοι, Αμερικανοί, Κροάτες, Ελβετοί ... ένα περίεργο κράμα ανθρώπων που έφτιαχναν και μοίραζαν φαγητό, τσάι, δέματα με ρουχισμό και μπόλικη ανθρωπιά. Μια άλλη Ελλάδα ... όχι μόνο Ελλάδα, ένας άλλος κόσμος! Υπάρχει κι αυτό, γι αυτό λέω με σιγουριά πως δεν είμαστε και προς θάνατο!

Ο Αλέκος Παπαδόπουλος για τον Σύριζα: κατά την γνώμη του -και όλως παραδόξως- είναι σήμερα η μόνη μεταρρυθμιστική δύναμη στην Ελλάδα

Ο Αλέκος Παπαδόπουλος είναι ένας γνωστός εκσυγχρονιστής του ΠαΣοΚ που όποτε κλήθηκε να βγάλει κάποιο φίδι από την τρύπα δεν το αρνήθηκε, στάθηκε όμως αρκετά μακριά από το πολιτικό δυναμικό του τόπου (ακόμα και τους τότε συντρόφους του στο ΠαΣοΚ) και το επέπληξε πολλές φορές για την αδυναμία του να εκσυγχρονίσει την Ελλάδα. Οι εξελίξεις τον δικαίωσαν αλλά το θέμα μου δεν είναι η μοίρα του Αλέκου Παπαδόπουλου (στο εξής Α.Π.). Αφορμή μου έδωσε ένα άρθρο του στο οποίο υποστηρίζει ότι ο Σύριζα (παραδόξως, όπως λέει ο ίδιος) είναι αυτή τη στιγμή η μόνη μεταρρυθμιστική δύναμη στη χώρα.

Βεβαίως δεν έχω αυταπάτες. Τα εύσημα του Α.Π. στα αυτιά των περισσοτέρων αριστερών, και ειδικά όσων έχουν ταχθεί με την ΛΑΕ, θα ακουστούν σαν αποδείξεις ότι ο Σύριζα πρόδωσε τον αγώνα και δέχεται τις κολακείες των ανθρώπων του συστήματος. Θα πρόκειται για τους ανθρώπους που τα έχουν όλα λυμένα και δεν αναρωτιούνται για τίποτε. Με αυτούς μπορείς μόνο να γίνεσαι "καλός" (ακόμα και ήρωας) γράφοντας αυτά που θέλουν ή να γίνεσαι κακός αν αυτά που γράφεις κάπου αμφισβητούν τις αλήθειες τους. Δυστυχώς, έτσι δεν γίνεται διάλογος και -παρά τις περί του αντιθέτου εντυπώσεις- στην Αριστερά ΠΟΤΕ δεν έγινε πραγματικός διάλογος. Εκτοξεύονται τσιτάτα, γράφονται αναλύσεις που δεν αναλύουν τίποτε απλά γυροφέρνουν μιαν επιθυμητή ως αληθινή άποψη και εκτοξεύονται μερικές φορές δηλητηριώδεις υπαινιγμοί ή και ύβρεις. Απλά, όταν στην αντίπερα όχθη επικρατεί σιγή των αμνών (μια και ούτε καν γι αυτό δεν είναι ικανά τα στελέχη της δεξιάς) τότε η σύγκρουση των μονολόγων βαφτίζεται διάλογος και ορισμένες φορές πείθει πως κάτι τέτοιο είναι.

Δεν διστάζω λοιπόν να παραθέσω δυο τρία αποσπάσματα από το γραπτό του Α.Π. ο οποίος βλέπει τον Σύριζα ως την: 

"χρυσή ευκαιρία της Ελλάδας να γίνει μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα, με λιγότερη γραφειοκρατία, διαφθορά, φοροδιαφυγή, με περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη, ίσες ευκαιρίες και διαφάνεια. Το μόνο που χρειάζεται είναι πίστωση χρόνου. Σίγουρα λιγότερη από 40 χρόνια."

Γιατί φτάνει σε αυτό το συμπέρασμα ο Α.Π.; Μας το λέει λίγο πιο πριν στο ίδιο του άρθρο. 

Λέει:

"Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του ΣΥΡΙΖΑ είναι ο βαθμός ανεξαρτησίας του από το σύστημα διαπλοκής. Είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να προχωρήσει στην «ευθανασία» του παρασιτικού και κρατικοδίαιτου κομματιού της ελληνικής οικονομίας, το οποίο εκμεταλλευόμενο τις σχέσεις με την εκάστοτε εξουσία απορροφούσε κονδύλια για να συντηρήσει μη ανταγωνιστικές επιχειρήσεις (θαλασσοδάνεια, μαϊμού επιδοτήσεις). Από τον εργολάβο δημοσίων έργων και τον καναλάρχη, μέχρι τον φοροφυγά γαλάζιο δικηγόρο και τον πράσινο αγροτοσυνδικαλιστή που κάνει τα ΕΣΠΑ φτιαγμένο Nissan Navara".

Αρκούν όμως μόνο οι καλές προθέσεις και η ανεξαρτησία από το σύστημα διαπλοκής για να κάνει κανείς σωστά τη δουλειά του; Όχι, βέβαια. Αυτά είναι οι προϋποθέσεις για να μην σκοντάψεις πριν καλά-καλά ξεκινήσεις. Χρειάζεται και κάτι παραπάνω από το "ηθικό πλεονέκτημα" για να τα καταφέρεις. και στο θέμα αυτό, ο Α.Π. έχει να αναφέρει μερικά παραδείγματα που του εγγυώνται ότι αυτός ο Σύριζα, έτσι όπως είναι, με τα καλά του και τα άσχημά του, μπορεί να τα καταφέρει. Απαριθμεί λοιπόν ο Α.Π. στο άρθρο του μερικά από τα "επιτεύγματα" αυτής της κυβέρνησης σε τομείς όπου άλλες κυβερνήσεις πριν από αυτήν απέτυχαν παταγωδώς:

Λέει:

Παραδόξως, η μοναδική μεταρρυθμιστική δύναμη της χώρας σήμερα είναι ο (μνημονιακός πλέον) ΣΥΡΙΖΑ. Παρά την άνοδο του στην εξουσία με ένα εν πολλοίς λαϊκίστικο πρόγραμμα ασύμβατο με τους ευρωζωνικούς συσχετισμούς, μπόρεσε μέσα σε ένα χρόνο να προωθήσει σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Ενώ η κυβέρνηση Σαμαρά μοίραζε "κοινωνικά μερίσματα" στην ένστολη εκλογική της πελατεία, η κυβέρνηση Τσίπρα ενίσχυσε το κοινωνικό (και όχι το πελατειακό) κράτος με την κάρτα αλληλεγγύης, το δωρεάν ρεύμα-νερό και το επίδομα ενοικίου για νοικοκυριά σε οικονομική εξαθλίωση. Ενώ οι κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ-ΝΔ δήθεν ενοποιούσαν ταμεία (το ΙΚΑ έχει 910 διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού συντάξεων), η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ προωθεί μια επώδυνη αλλά δίκαιη ασφαλιστική μεταρρύθμιση συνδέοντας τις εισφορές με το εισόδημα και το ύψος της σύνταξης με τις εισφορές, όλα αυτά με ένα ταμείο και κοινούς κανόνες για όλους. Στο πεδίο των επενδύσεων είχαμε ίσως το μεγαλύτερο παράδοξο, μιας και η Ελλάδα βρέθηκε το 2015 στην 1η θέση απορροφητικότητας ΕΣΠΑ στην ΕΕ – με μια κυβέρνηση «αντιευρωπαϊστών» και «κομμουνιστών»! Η ύφεση για το 2015 αντί για 2-2,5% φαίνεται να κλείνει στο 0,2% ενώ το 2016 πιθανόν να είναι χρονιά ανάκαμψης. Όλα αυτά είναι δείγμα σοβαρής δουλειάς ενός κόμματος που γνωρίζει ότι η παρουσία του στην πολιτική σκηνή θα κριθεί από τα αποτελέσματα του και όχι από τις κουμπαριές με μεγαλοεκδότες.

Τι είναι λοιπόν ο Σύριζα και κυρίως ο Αλέξης Τσίπρας με τον οποίο αυτή η κυβέρνηση κι οι περιπέτειές της έχουν ταυτοποιηθεί;

Α.-

Είναι ο έξυπνος πολιτικός που μέσα από τις όποιες ανυπέρβλητες δυσκολίες κράτησε την Ελλάδα στο παιχνίδι και άρπαξε την μοναδική ευκαιρία που έχει η χώρα για να αλλάξει προς το καλύτερο και σκοπεύει να αφήσει πίσω του ένα έργο αν όχι αντάξιο του Βελουχιώτη, έστω ισάξιο του Τρικούπη;

Β.-

Είναι ο χρήσιμος ηλίθιος που παρ' ολίγον θα έπαιζε το παιχνίδι του Σόιμπλε οδηγώντας την χώρα έξω από το ευρώ και μέσα στην αγκαλιά ενός εκατομμυρίου εγκλωβισμένων μεταναστών και ο οποίος διέφυγε προσωρινά τον κίνδυνο λόγω της πίεσης των λογικών ΜΜΕ και των μαχητικών υπερασπιστών του Ναι και του Μένουμε Ελλάδα;

Γ.-

Είναι ο λαϊκιστής πολιτικός που άγεται και φέρεται από τα πράγματα με την συνεπή λενινιστική τακτική του "βλέποντας και κάνοντας" και επομένως δεν αξίζει να γίνεται κουβέντα γι αυτόν σαν ενεργούμενο της ιστορίας κι όχι σαν υποκινητής της;

Δ.-

Είναι το όργανο των ξένων που όταν εξαντλήθηκαν τα καύσιμα των "αστών" πολιτικών τον έφεραν για να περισώσει αυτός το σχέδιό τους που προβλέπει την καταστροφή της χώρας;

Ο,τι θέλει κανείς διαλέγει. Αναλόγως τι ψηφίζει ή αναλόγως τι έχει γράψει στο Φεϊσμπουκ κι έχει εκτεθεί στα μάτια φίλων και αναγνωστών. Ο Α.Π. όμως διαλέγει αιφνιδίως την πρώτη εκδοχή κι αυτό παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Γιατί μιλάει στα αυτιά και στο μυαλό των ανθρώπων του μεσαίου χώρου. Μιλάει σε εκείνους που διαλέγουν για τον Τσίπρα την Β εκδοχή (κυρίως πρόκειται για τους "διαφωτισμένους" σοσιαλποταμίσιους) ή σε εκείνους που διαλέγουν την Γ (κυρίως αντικρατιστές και παθιασμένοι των μεταρρυθμίσεων). Γιατί όσοι διαλέγουν για τον Τσίπρα την Δ εκδοχή (του όργανου των ξένων), είτε έχουν επιλέξει την ΛΑΕ είτε το ΚΚΕ είτε την Χρυσή Αυγή, δεν έχουν καμιά διάθεση να αναλύσουν το φαινόμενο Τσίπρα, μόνο να το γκρεμίσουν θέλουν. Στους άλλους όμως ο Α.Π. μιλάει με τη γλώσσα της λογικής και των επιχειρημάτων και γι αυτό ο λόγος του γίνεται σημείο αναφοράς και αξιοπρόσεχτος. Με αυτή την έννοια διάλεξα να πάρω στοιχεία από το άρθρο του και να τα σχολιάσω.

Η Ελλάδα σε κίνδυνο ... ως συνήθως!

Τα νέα είναι άσχημα από παντού. Κυρίως το ασφαλιστικό και το μεταναστευτικό μας πολιορκούν με ασυνήθιστη ένταση τον τελευταίο καιρό.

Στο ασφαλιστικό οι δανειστές επιμένουν στη συμμετοχή του ΔΝΤ το οποίο έχει γνωστοποιήσει σε πολλούς τόνους την απόφασή του να θέσει θέμα μείωσης των κύριων συντάξεων κατά 15% και θέμα εκμηδένισης ή μείωσης κατά 70% των επικουρικών (με τον όρο του μηδενικού ελλείμματος). Η κυβέρνηση έχει θέσει τον στόχο της μη μείωσης των κύριων συντάξεων και έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα αποδεχόταν μόνο μια λογική μείωση των επικουρικών. Αυτή η ανελαστική διαφωνία θα οδηγήσει σε καθυστέρηση της πρώτης αξιολόγησης και αυτό, κατά τις δηλώσεις της ίδιας της κυβέρνησης, θα σπρώξει τον οικονομικό κύκλο στην δυσάρεστη εξέλιξη ύφεσης, αποεπένδυσης, νέων ελλειμμάτων και ανάγκης επιπρόσθετων μέτρων. Ό,τι χειρότερο δηλαδή.

Στο μεταναστευτικό η προειδοποίηση για την έξωση της Ελλάδας από την συνθήκη Σέγκεν ήρθε να διαλύσει με τον χειρότερο τρόπο τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις ότι τέτοιο θέμα δεν υφίσταται. Δεν γνώριζε την κρισιμότητα του ζητήματος ή υποβάθμιζε συνειδητά το θέμα μήπως και το ξεπεράσει χωρίς να υποστεί δημόσια κριτική; Τώρα θα πρέπει να τρέξει για τα χοτσπότ στα νησιά αλλά και για τους χώρους υποδοχής των 50.000 μεταναστών που έχουμε αποδεχθεί ως χώρα ότι θα κρατήσουμε εδώ. Που θα γίνουν τα κέντρα φιλοξενίας που προβλέπονται για Αθήνα και Θεσσαλονίκη; Λένε πως προορίζουν το Σχιστό ή την περιοχή των Λιπασμάτων. Φαντάζομαι πως η δεύτερη περίπτωση θα αποκλειστεί αμέσως αλλιώς οι εξαγγελίες για την εξαίρεση του θαλασσίου μετώπου από την εκχώρηση στον αγοραστή του ΟΛΠ θα μοιάζουν με ανέκδοτο.

Οι Ευρωπαίοι βλέπουν ότι η Ελλάδα δέχεται με μεγάλη ευκολία τους πρόσφυγες, ζητά και νόμπελ για την φιλοξενία που τους προσφέρει και στη συνέχεια τους διώχνει από την χώρα και τους στέλνει στα σύνορα για να μπουν στις χώρες τελικού προορισμού και κυρίως την Γερμανία. Το πρόβλημα είναι τεράστιο και ζητούν από εμάς να εφαρμόσουμε τους κανόνες. Πιστεύουν πως έτσι θα μπει ένα φρένο ήδη από εδώ, στην χώρα υποδοχής, και όχι στα σύνορα με την ΠΓΔ Μακεδονία ή στην Ουγγαρία και τη Σλοβενία όταν πια είναι αργά για επιστροφή. Θεωρούν ότι η Ελλάδα είναι "εκτός κλίματος" και ότι σπρώχνει τους πρόσφυγες προς τον βορά χωρίς να παίρνει έστω τα ελλιπή μέτρα στα οποία έχει συμφωνήσει. Έτσι από εκεί που είχαμε δίκιο να βρίζουμε τους άκαρδους Ετυρωπαίους, τώρα είμαστε κατηγορούμενοι γιατί για μια ακόμα φορά αθετούμε αυτά που υποσχεθήκαμε να κάνουμε. Τα μέτρα που μας ζητούν δεν θα γλιτώσουν την Ευρώπη από το πρόβλημα όμως αυτό είναι μια απλή εκτίμηση τώρα που δεν τα έχουμε πάρει. Τώρα ο καθένας έχει το δικαίωμα να λέει πως εμείς φταίμε για το μεταναστευτικό αφού δεν πήραμε τα σοφά μέτρα των Ευρωπαίων που δήθεν θα έλυναν το πρόβλημα. Υποσχεθήκαμε να τα πάρουμε, αθετήσαμε την υπόσχεσή μας, παίξαμε με τα συναισθήματα όλων και βρισκόμαστε κατηγορούμενοι.

Η Ελλάδα κινδυνεύει να βγει από την Ευρωζώνη όσο η αξιολόγηση παραμένει σε εκκρεμότητα και η προοπτική μιας νέας σύγκρουσης δεν έχει απομακρυνθεί οριστικά.

Η Ελλάδα κινδυνεύει να βγει από τη συνθήκη Σέγκεν όσο δεν εφαρμόζονται οι υποχρεώσεις της χώρας απέναντι στους λοιπούς Ευρωπαίους της ζώνης.

Δεν θέλω να συμβουλεύω την κυβέρνηση εκ του μακρόθεν στο στυλ του "δεξιότερα Κουροπάτκιν". Ελπίζω μόνο να ξέρουν τι κάνουν.